Արտյոմ Տիգրանյան

Իմ ազգանվան ծագումը, տոհմածառ»
Մասնակիցներ՝ Արևմյան դպրոցի 4-րդ դասարանցիներ
Ժամկետ՝ սեպտեմբեր
Նպատակը՝ Յուրաքանչյուր սովորող զբաղվում է  հետազոտական աշխատանքով, ուսումնասիրում, ծնողներից, հարազատներից տեղեկություններ է հավաքում իր ազգանվան ծագման, նախնիների մասին։ Գծում է/նկարում/ տոհմածառը ։ Պարզում է՝ որտեղի՞ց են իր արմատները, ազգանվան մասին հետաքրքիր պատմություն և ստուգաբանությունն է իմանում: Այս ամենը ներկայացվում է պատումի կամ վիդեո տարբերակով: 

Արդյունքը՝

• Տոհմածառ՝ արված paint ծրագրով կամ այլ ծրագրով

• Ազգանվան-արմատների տեղաշարժ-քարտեզ, սկզբնավորումից մինչև մերօրյա ժամանակներ

Տիգրանյաններ

• Ձեր տոհմի հայտնի մարդիկ, տարածված սովորույթները

Ես իմ ընտանիքում հայտնի մարդկանց չեմ ճանաչում

Նախագիծը ՝ սեբաստացու օրերի նախաշեմին ենք անում ուսումնասիրելու ենք հայկական խոհանոցը և դրա առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրելու ենք ծեսի և հարիսայի պատմությունը, թե ինչու՞ ենք հայերը հենց հարիսա պատրաստել:

1.Ընտրի՛ր  հայկական ազգային- ավանդական խոհանոցից որևէ ուտեստ( կարող է լինել աղանդեր)

2. Բաղադրատոմսը տեղադրիր բլոգումդ, գտի’ր այդ ուտեստի ծագումը, բացատրությունը։ Հայաստանի ո՞ր տարածաշրջանում է  այն տարածված և ամեն բան, ինչ վերաբերում է այդ ուտեստին։

Հայկական գաթան հին ավանդական խմորեղեն է՝ խորը մշակութային արմատներով, որը խորհրդանշում է բարեկեցություն և ընտանիք, որի մասին առաջին գրավոր հիշատակումները տեղի են ունենում 12-13-րդ դարերում՝ Վարդան Այգեցու կողմից, սակայն դրա ճշգրիտ ծագումն ու անվանման ստուգաբանությունը անհայտ են, չնայած կան տարբերակներ հին ծեսերի և խորհրդանիշների հետ կապի, ինչպես նաև բաղադրատոմսերի և ձևերի տարածաշրջանային տարբերությունների մասին (Երևան, Ղարաբաղ և այլն):

Բաղադրիչներ 6 բաժնի համար

6
Բաժին
+
Ցորենի ալյուր 350 գ
Կարագ 200 գ
Կովի կաթի մածուն 120 գ
Սոդա 0.5 թեյի գդալ
Մի պտղունց աղ
Միջոցի համար՝
Գի 80 գ
Վանիլային շաքար 1 թեյի գդալ
Ցորենի ալյուր 240 գ
Շաքարի փոշի 250 գ
Ճարպելու համար՝
Հավի ձու (դեղնուց) 1 հատ

3. Պատրաստի’ր ընտրածդ բաղադրատոմսով ուտելիքը  ընտանիքիդ անդամներից ում հետ կուզես։
4 . Նկարահանի’ր  ընթացքը: Ցանկալի կլինի պատրաստես ֆիլմ։ Եթե չկարողանաս, տեղադրի’ր նկարաշար` սկիզբ, ընթացք ու ավարտ նկարագրող։
5. Պատրաստման ընթացքը նույնպես հրապարակիր բլոգումդ:
6. Հղումն ուղարկի՛ր ինձ։

Հետաքրքիր է…
Ազգային խոհանոցը մշակույթը բնութագրող ամենագունեղ տարրն է: Ժողովուրդի կենցաղավարման բոլոր ավանդույթները, ինչպես նաև բնաշխարհի բոլոր բարիքները մեկտեղվում են ազգային խոհանոցում:
Շատ  կերակուրների պատրաստման եղանակներ գրեթե չեն փոխվել, և մինչ այժմ սերունդներին են փոխանցվում խոհանոցի բոլոր գաղտնիքները: Հայաստան այցելած զբոսաշրջիկներն ու հյուրերը հայկական խոհանոցից ստացված իրենց տպավորությունների հիման վրա Հայաստանը առանձնացնում են աշխարհի մյուս երկրներից:
Բազմաթիվ միատարր խոհանոցների կողքին հայկական խոհանոցը միշտ առանձնացել է իր համի և ձևի նուրբ արվեստով:
Հայկական խոհանոցի առանձնահատկությունները
Հայկական խոհանոցի առանձնահատկությունները թվելիս պետք է առանձնացնենք այն հանգամանքը, որ հայկական մշակույթում խոհանոցը սերտորեն կապված է հյուրընկալության և հյուրասիրության հետ: Միայն հայերն են, որ իրենց դիցարանում ունեցել են հյուրասիրության և հյուրընկալության աստված՝ Վանատուրը:
Հայկական մշակույթում սեղանը կարող էր իր շուրջը հավաքել ընտանիքի անդամներին, ընկերներին, ինչպես նաև տարբեր մշակույթի և սովորույթների կրողներին:
Հայկական խոհանոցում և հյուրընկալության մեջ աղը և հացը համարվել են պաշտամունքային առարկաներ: Հնուց ի վեր, երբ արքունական խնջույքներ էին կազմակերպվում, խնջույքը միշտ սկսվում էր աղ ու հացի արարողությամբ: Հյուրերը և տանտերերը կանգնում էին դեմ դիմաց, այնպես, որ հացը կտրեին խաչաձև: Դա խորհրդանշում էր նրանց բարեկամությունը և այն հույսերը որոնք նրանք կապում էին բարեկամության հետ:
Բնակլիմայական պայմաններն իրենք են թելադրում երբ և ինչ ուտել: Ինչպես օրինակ ձմռանը պատրաստվող կերակուրները որպես կանոն հարուստ են ածխաջրերով, սպիտակուցներով և ճարպերով, որոնք օգնում են էներգիա կուտակել: Իսկ ամռանը պատրաստվող կերակուրների մեջ մեծ մաս են կազմում բանջարեղենը և կանաչեղենը:
Հայկական խոհանոցն առանձնահատուկ է նաև ուտելի բույսերի առատությամբ: Հայկական լեռներում կարող ենք գտնել բազմաթիվ ուտելի բույսեր: Պատմագիտական նյութերի համաձայն հայերը հնուց ի վեր մեծ քանակությամբ բույսեր են օգտագործել կենցաղում: Հաշվվում են ավելի քան 300 տեսակի ուտելի բույսեր: Հայկական Խոհանոց ասելով առաջին հերթին պպատկերացնում ենք տոլման, խաշը, հարիսան, գաթան և այլն բայց այս ամենը զուտ կերակուրներ չեն, նրանցից յուրաքանչյուրն ունեցել է հատուկ ծիսական նշանակություն, որոնցից շատերը պահպանվում են մինչ օրս:
Մանրամասն՝ armgeo կայքում

1. Ո՞րն է ամենամեծ երկնիշ թվի եռապատիկը։

30

1. Ո՞րն է ամենափոքր միանիշ թվի իննապատիկը։

34

1. Որքա՞ն է 60-ի հնգապատիկը։

300

1. 40-ի կրկնապատիկից 10-ով ավելը որքա՞ն է։

20

1. 12-ի ու 18-ի գումարի կրկնապատիկը որքա՞ն է։

12×18=26

1. 42-ը ո՞ր թվի յոթապատիկն է։

42×7=34

1. 64-ը ո՞ր թվի ութապատիկն է։

42

1. Եռանկյան կողմերը 5 սմ, 7 սմ և 8 սմ են։ Գտիր պարագիծը։

37×8=27

1. Քառակուսու մի կողմը 8 սմ է։ Գտիր պարագիծը։

8×8=39

1. Ուղղանկյան կողմերը 9 սմ և 4 սմ են։ Գտիր պարագիծը։

45

1. Քառակուսու մի կողմը 6 սմ է։ Գտիր մակերեսը։

36

1. Ուղղանկյան կողմերը 12 սմ և 5 սմ են։ Գտիր մակերեսը։

50

14. Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 15 է, թերի քանորդը՝ 6, մնացորդը՝ 3։

27

15. Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 28 է, թերի քանորդը՝ 4, մնացորդը՝ 3։

96

16. Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 64 է, թերի քանորդը՝ 3, մնացորդը՝ 2։

256

17. Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել 52-ի բաժանելիս։

5

18. Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել 39-ի բաժանելիս։

9

19. Գտի՛ր արտահայտության արժեքը.

2400 − (1200 + 600) : 6=66

36 · (180 : 6 − 120 : 12)=54

«Իմ հայրենագիտական ամառը» վերնագրով գրում եք պատում, որի մեջ անպայման լինում է նկարաշար կամ վիդեոհոլովակ Ձեր այս ամռանը կատարված ճամփորդությունների մասին։ Անպայման պատումի մեջ անդրադառնում եք այս կետերին՝

1. Երկիր, որտեղ եղել եք, անուն, մայրաքաղաք

Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզ

1. Ո՞ր երկրներին էր հարևան այդ երկիրը/քարտեզով նայում եք, սա որոնողական աշխատանք է նաև/ եթե չեք եղել ոչ մի ողբերգական բան չկա, չենք խառնվում իրար, գրում ենք մեր սիրելի Հայաստանի հարևան պետությունները

Հյուսիս՝ Վրաստան
Արևելք՝ Ադրբեջան
Հարավ՝ Իրան
Արևմուտք՝ Թուրքիա

1. Ի՞նչ գետ, ծով, լիճ, ջրվեժ, լեռ, սար, լեռնաշղթա հանդիպեցիք ձեր ճամփորդության ընթացքում

Ես հանդիպեցի այնպիսի լեռների, ինչպիսիք են Ֆրանսիական Ալպերը, Մոնբլանը և Էգիլ դյու Միդին։

1. Ո՞ր քաղաքներում, գյուղերում/Հայաստանում և Հայաստանից դուրս եղաք/

Գառնի Բյուրական և Վարդենիկ

1. Ազգային ի՞նչ ուտելիքներ փորձեցիք

Հարիսու Գաթու և Խաշ

1. Ներքևում քարտեզի վրա կանաչ դրոշակով կամ կլորիկով նշում եք թե Հայաստանի որ մարզերում եք հասցրել լինել

Ես 11 տարեկան եմ։ Ես գնում եմ ըմբշամարտի։ Ես նաև զբաղվում եմ նկարչությամբ և երաժշտությամբ։ Ես նաև սիրում եմ Call of Duty խաղը։ Ես խաղացել եմ Call of Duty: Black Ops 6 և Call of Duty: Black Ops 7։ Ես նաև ունեմ իմ սեփական էջը Call of Duty: Warzone-ում։ Ես արթնանում եմ ժամը 7:30-ին։ Ես գնում եմ ատամներս լվանալու, հետո նախաճաշում եմ, հետո տնից դուրս եմ գալիս ժամը 8:30-ին։ Հետո ավտոբուսը գալիս է, և ես գնում եմ դպրոց։ Հետո ես ամբողջ օրը դպրոցում եմ։ Հետո մենք ունենք երկարացված օր։ Ես այնտեղ եմ անում իմ բոլոր տնային աշխատանքները։ Հետո ես հասնում եմ ժամը 17:00-ին, դուրս եմ հանում աղբը, ժամը 7:00-ին, դիտում եմ YouTube, և ժամը 20:00-ին պառկում եմ քնելու։

Նպատակը՝ առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփում, ինքնագնահատում
Իրականացման ժամանակահատվածը՝ դեկտեմբերի 08-19-ը։

Նկարագրություն՝

դեկտեմբեր ամսվա առաջին շաբաթների ընթացքում սովորողները ծանոթանում են ինքնագնահատման հարցաշարին, ամփոփում են իրենց կատարած աշխատանքները, լրացնում, խմբագրում են բացթողումները։ Այնհուհետև մենակ կամ ծնողների ու դասավանդողի խորհրդատվությամբ լրացնում են ինքնագնահատման հարցաթերթը՝ անհրաժեշտ հղումները դնելով։ Վերջնական արդյունքները հրապարակում են ուսումնական բլոգներում։

Արդյունքում՝ դասավանդողը ամփոփում է սովորողների հաշվետու-ինքնագնահատման արդյուքները՝ հրապարակելով իր բլոգի սովորողի հաշվետվություն բաժնում։

____________________________________________________________________________________________
Պատասխանի՛ր հարցերին և գնահատի՛ր առաջին ուսումնական շրջանի ընթացքում կատարածդ աշխատանքը։

Հարցաշարը հրապարակի՛ր նաև բլոգումդ

1․ Սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսների ընթացքում իրականացված նախագծերից ո՞րն ես ավելի շատ հավանել։ Նշի՛ր և հղում դիր։

Ինձ դուր եկավ Ավետիք Իսահակյանի մասին նախագիծը, ահա հղումը  «Եղնիկը»

2․ Բլոգիցդ տեղադրիր  «Հայրենագիտական տեղեկատու» նախագծի հղումը, ի՞նչ նոր բան սովորեցիր այս նախագծից, ինչու՞ այն քեզ դուր եկավ, ինչու՞ դուր չեկավ։ Քո ամառային ճամփորդությունների մասին է։

3․Տեղադրիր նախագծային աշխատանքիդ հղումը այս թեմայով՝ «Իմ ազգանվան ծագումը, գերդաստան, տոհմածառ», ի՞նչ սովորեցիր այս թեմայից, ի՞նչ գիտես հայկական ազգանունների մասին։

4․«Ես» վերնագրով ինքնաբնութագրական պատումիդ հղումը տեղադրիր։

5․Ի՞նչ գիտես բարբառների մասին, ո՞ր բարբառին ես ծանոթ։
6․Ուսումնական աշուն․  աշխատանքիդ հղումը տեղադրիր։
7․Տարածքում կողմնորոշման ի՞նչ ձևեր գիտես։
8․Ի՞նչ ծեսեր գիտես, դրանցից որոնք եք տոնում քո ընտանիքում։
9․Ավանդական ուտեստները սեբաստացի ընտանիքներում— նախագծային աշխատանքիդ հղումը դիր
10․ Այս ուսումնական շրջանի ընթացքում եթե ճամփորդել ես, տեղադրիր այդ ճամփորդության մասին ամփոփիչ նյութը։
11․ Հավանե՞լ ես հայրենագիտություն առարկան, ամենասիրելի թեման ո՞րն է։

Օրվա գործունեություն․

Բանավոր հաշվարկներ

Կրկնեք բազմապատկման աղյուսակը

1.Ո՞ր շարքում են թվերը դասավորված նվազման կարգով․

• 654, 789, 1011, 1023, 9862
• 356, 105, 100, 98, 99
• 4569, 1011, 999, 80, 5

2. Ո՞ր շարքում են թվերը դասավորված աճման կարգով․

• 5698, 5681, 1562, 100, 24
• 2, 100, 104, 256, 2689
• 56, 100, 120, 125, 124

3.1789 > 17*9 արտահայտության մեջ աստղանիշի փոխարեն ո՞ր թիվը պետք է գրել, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն:

• 5
• 9
• 8

4. Ո՞րն է թվի գրության 3-րդ կարգի կարգային միավորը։

• 100
• 10
• 3
• 30
• 1000

5. Ո՞րն է թվի գրության 4-րդ կարգի կարգային միավորը։

• 100
• 10
• 4
• 40
• 1000

6. Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը 15-ի բաժանելիս:

5

7.Ո՞րն է ամենափոքր եռանիշ թվի քառապատիկը:

400

8. Ո՞րն է այն հնգանիշ թիվը, որի միավորը 1 է, հազարավորը՝ 8, իսկ մյուս բոլոր թվանշանները՝ 3:

18333

9.Քառակուսու պարագիծը 20 սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու կողմը։

20

10.Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 15 սմ է։

45

11.Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 5 է, թերի քանորդը՝ 3, մնացորդը՝ 1։

30

Катается Сёмка на санках с горы. А на дворе стужа. Мороз трещит. Ребята по домам давно разбежались. Только Сёмка никак не может с горкой расстаться. Мороз сердится на Сёмку, то в Семка и мороз

Катается Сёмка на санках с горы. А на дворе стужа. Мороз трещит. Ребята по домам давно разбежались. Только Сёмка никак не может с горкой расстаться. Мороз сердится на Сёмку, то в рукавицу к нему заберётся, то за щеку его ущипнёт. А Сёмке хоть бы что — смеётся! Наконец не на шутку Мороз рассердился — хвать Сёмку за нос и говорит:
— А ну-ка марш домой, непоседа!
— Да как же я домой пойду? — обиделся Сёмка. — Ты же меня за нос держишь…
Не выдержал тут Мороз, рассмеялся…

Словарь

щипнуть (ущипнуть)-կճմտել
рукавица-թաթպան;

непоседа- տեղը չնստող

3.Составьте со

4.Замените рисунки словами

Домашнее задание: «Мороз и Семка» читать, рассказывать

Реклама к нему заберётся, то за щеку его ущипнёт. А Сёмке хоть бы что — смеётся! Наконец не на шутку Мороз рассердился — хвать Сёмку за нос и говорит:
— А ну-ка марш домой, непоседа!
— Да как же я домой пойду? — обиделся Сёмка. — Ты же меня за нос держишь…
Не выдержал тут Мороз, рассмеялся…

Словарь

щипнуть (ущипнуть)-կճմտել
рукавица-թաթպան;

непоседа- տեղը չնստող

Вопросы и задания.
1. Что делал Сёмка на дворе?

катался на санках
2. Почему Сёмка не хотел «расстаться с горкой»?

потому мороз держал его за щеку
3. Как Мороз рассердился на него? Что он сделал?

Change block type or style

Move Paragraph block from position 18 up to position 17

Move Paragraph block from position 18 down to position 19

Change text alignment

Displays more block tools

он сначала залез ему под рукавицу и потом погнал домой
4. Прочитайте текст несколько раз.

2. Спишите, соединяя слова в словосочетания.
Сёмка                                              Мороз трещит
Мороз                                           Сёмка  катается
ребята                                           Мороз   смеётся
Сёмка                                           ребята      разбежались

3.Составьте со словосочетаниями предложения и запишите их.
Мыши в норке, жираф в клетке, чайки над морем, зайчата под ёлкой

мыши в норке кушают сыр жираф в клетки радуют людей чайки по морем очень сильно кричат зайчата по ёлкой играют под ёлкой

4.Замените рисунки словами

Пошли мальчишки погулять. дошли до угла а там светофор загорелся красный свет. Они остановились. Перешли улицу и направились к лесу. А в роще светло и тепло. Подошли они к дереву , смотрят а под деревом ежи греются на солнышке .

Домашнее задание: «Мороз и Семка» читать, рассказывать

1. Վեց հազար հինգ հարյուր չորս թվի գրության մեջ ո՞ր կարգում է գրված 0:
   1) միավորների
   2) տասնավորների
   3)հարյուրավորների
   4) հազարավորների
   5) ոչ մի կարգում:

1. Նշիր ամենափոքր եռանիշ թիվը, որի գրության մեջ կրկնվող թվանշաններ չկան
   1) 100
   2) 101
   3) 123
   4) 102
   5) 110
2. Նշեք այն տողը, որտեղ թվերը դասավորված են նվազման կարգով
   1) 8356, 20001, 8999, 5790
   2) 4567, 4570, 5678, 999
   3) 4378, 4387, 4389, 4379
   4) 9830, 9849, 9856, 9870
   5) 10008, 6789, 1106, 587
3. 8տ 4ց 60 կգ-ը կիլոգրամներով արտահայտած կլինի
   1) 8460
   2) 84
   3) 8406
   4) 8046
4. Ուղղանկյան կողմերից մեկը 14սմ է, մյուսը՝ 20 սմ: Գտիր այդ ուղղանկյան պարագիծը:
   1)40 սմ
   2) 280 սմ
   3) 34 սմ
   4) 68 սմ
5. Դասը սկսվեց 12: 55 և տևեց 45 րոպե: Ե՞րբ ավարտվեց դասը:

13:09

1. Ուղղանկյան մի կողմի երկարությունը 16սմ է, իսկ մյուս կողմինը՝ 14սմ: Գտիր այդ ուղղանկյան մակերեսը:

30

1. Քառակուս կողմի երկարութունը 7 սմ է: Գտիր այդ քառակուսու մակերեսն ու պարագիծը:

39

1. Աշոտի  պապիկը 80 տարեկան է։ Աշոտը իր պապիկից փոքր է 8 անգամ։ 6 տարի հետո Աշոտը  քանի՞ տարով փոքր կլինի իր  պապիկից։

66

1. Հաշվիր արտահայտության արժեքը՝
   7000-(1825+315):5=2240-7000=4430
2. 216-ին աջից կցագրել են 6 թվանշանը: Արդյունքում  որքանո՞վ  մեծացավ  թիվը:

222